Sunnmørs-besøk på forsamlingshuset Bakketun- Hoem/Kvalvåg
Laurdag 12.09. kom 2 minibussar med kulturinteresserte sunnmøringar til Hoem og Kvalvåg får å sjå den kjende geitbåten og etterpå, forsamlingshuset Bakketun, for å oppleva atmosfæren der og all kunsten som huset inneheld. Blant anna sceneteppet og fleire store kulisser, måla av den kjende altertavlekunstnaren, Ola ”Kunst” Seter f. 1890 i Halsa. Kunstmålar Omar Kvalvaag, f.1909 på Kvalvåg, er representert med 5 store malerier, bl.a. portrett av Ivar Åsen og Bjørnstjerne Bjørnson, malt i 1931. I tillegg er Erling Hoem og Steinar Kvalvaag, to lokale kunstnera representert, med svært godt resultat.
Veret var trist, men gjestane storlig overraska over det vi hadde å vise fram. Målarmeister Kjell Arne Årseth frå Sæbø, hadde organisert denne rundturen i lag med kulturinteresserte venner, som og inneheld stopp ved det nyrestaurerte kapellet på Osmarka, overnatting på Angvik Gamle Handelstad og til slutt ein guida rundtur med sundbåten i Kristiansund. Hr. Årseth, er han som i 2006 restaurerte det 80 år gamle sceneteppet på Bakketun. Han har og vore ein viktig fagmann i restaureringa av det nemnte kapellet på Osmarka.
Første stopp gjorde dei i den vakre Hoemsbukta, der geitbåten frå 1850 vart dregen fram i dørholet i det 250 år gamle Nylenda-naustet, for at lyset skulle få betre tak på det gamle skroget. Den imponerte målarmeisteren prata så litt om geitbåten kontra sunnmørsbåten, likt og ulikt, før han til slutt las frå Hoem Bygdelags heimeside, historia frå 1850, då båtbyggarane segla ut fjorden for å overlevere geitbåten til den nye eigaren, Elling Olsen på Nylenda. (sjå heimesida under prosjekt geitbåt og naust)
Turen gjekk så opp bakkane til Bakketun, der det som vanleg var varmt og triveleg å koma inn. Det var framsett bakels, eplekake og kaffe til sunnmøringane, og stemninga vart god rundt borda i den uforandra stor-salen frå 1927.
Ola Lamvik gjekk fram til scenekanten og fortalde om dagleg-livet på Hoem, Lamvika og Kvalvåg på den tida forsamlingshuset vart bygd i 1927, og om krigsutbrotet i 1940, då ein del av Noregs gullbeholdning, gjøymt i 5 fiskeskøyter, Kong Håkon 7 og Kronprins Olav, regjering og generalstaben med Einar Gerhardsen og Nordahl Grieg i spissen, oppheld og gøymde seg i dei to bygdene våre, for å unnsleppa fienden og prøva å berge gullmyntane og Kongen over til England. Her på Bakketun hadde Mette Kvalvaag og Brit Lamvik laga til feltlasarett, eit depot med førstehjelpsutstyr, til bruk for dei norske vaktsoldatane, og her kunne også mannskapa som fylgde skøytene overnatte og halda seg skjult til neste dag, då gulltransporten, i skyminga seglde vidare nordover mot Tustna. Ola fortel: ”Dei tyske flya kretsa over oss på jakt etter gullet og kongen og mitraljøse-skota bora seg inn i furuleggane vi kasta oss bak. Hadde fienden hatt den minste aning om kva som foregjekk her, dette døgnet rundt 1 mai, hadde nok bygdene våre lidd same skjebne som Molde og Kristiansund under krigsutbrotet, å bli bomba til ruiner av aggressive fiendtlege fly”.
Tida går fort i godt lag og besøket frå søre luten måtte vidare. Vi takker for pengegåva til huset og håpar rundturen på Nordmøre vart ei fin oppleving for dei 30 kulturinteresserte Sunnmøringane.
Ola Lamvik fortel
Tekst: Arne Johan Humberset
Foto : Jørn Michaelis